De Groene Baten Planner voor de Poort van Noord

Onder begeleiding van:

  • Maartje Visser, gemeente Rotterdam
  • Met behulp van Ton de Nijs, RIVM

Documentatie:

De workshop

Wat is de waarde van groen en blauw (water) voor een gebied en hoe druk je deze waarden uit met behulp van de 8 indicatoren van de Groene Baten planner?

Groen is bevorderlijk voor je gezondheid en draagt bij aan een prettige leefomgeving. Zowel een park als een bos nodigt uit tot beweging, zorgt voor meer recreatie en leidt dan weer tot minder bezoeken aan de huisarts. Maar hoe druk je deze waarde van groen uit in getallen? Met de Groene Baten Planner gaan we proberen om de waarde van groen in de omgeving van de Poort van Noord uit te drukken.

De Groene Baten Planner

Onze samenleving draait op natuurlijke hulpbronnen. De ondergrond levert drinkwater, wind levert energie, onze bodem produceert voedsel. Dit noemen we ons natuurlijk kapitaal. De natuur levert diensten aan mensen: voedselproductie, water, bomen, natuur en biodiversiteit en mogelijkheden om te wandelen, fietsen en recreëren. Deze bijdragen van de natuur aan de mensen noemen we ecosysteemdiensten. Stedelijk groen is een kosten efficiënte en duurzame investering, echter het probleem is dat de baten moeilijk meetbaar zijn.

Met de Groene Baten Planner kan je de maatschappelijke baten in beeld brengen van water en groen en dit gebruiken in een maatschappelijke kosten-batenanalyse. De planner is in te zetten als een hulpmiddel voor de ruimtelijke inrichting. De planner berekent de effecten van ruimtelijke inrichting op het natuurlijk kapitaal, welke maatschappelijke baten dat oplevert en beleidsmakers ondersteunen met het maken van keuzes bij stedelijke ontwikkeling. Vragen als ‘Welke ruimtelijke veranderingen hebben invloed op de ecosysteemdiensten die een locatie biedt?’ en ‘Waar zijn de maatschappelijke baten het grootst in de verschillende scenario’s van ruimtelijke inrichting?’ kunnen met de Groene baten planner beantwoord worden.

De Groene Baten Planner brengt voor de volgende indicatoren in beeld wat de kosten en baten zijn uitgedrukt in geld, aantal inwoners dat geraakt wordt door beleidsbeslissingen, hoeveelheid opslag van CO2 en grootte van een gebied dat verhit of gekoeld wordt.

Recreatie Tot. Aantal inwoners wat niet kan wandelen of fietsen Duizend inwoners
Luchtkwaliteit Afvang van fijnstof Miljoen € / jr.
Gezondheid Afname zorgkosten /  vermeden kosten van arbeidsverlies Miljoen € / jr.
Fysieke activiteit Monetaire waarden van vermeden doden door fietsen van en naar werk Miljoen € / jr.
Woningwaarde Bijdrage van groen en blauw aan de woningwaarde Miljoen € / jr.
CO2 opslag Opslag van Co2 door vegetatie Ton/ jr. en miljoen € / jr.
Hitte eiland Gebied wat met meer dan 3.0 graden Celsius wordt verhit Ha
Verkoeling Gebied wat meer dan 2 graden Celsius gekoeld wordt Ha

De resultaten geven inzicht in de waarde en behoefte aan groen voor recreatie, gezondheid en klimaatadaptatie.

De Poort van Noord

De Poort van Noord is de plek waar de Rotte de Rotterdamse ruit van rijkswegen binnen stroomt. Het is de plek waar je aan de ene kant de stad Rotterdam beleeft en aan de andere kant het groene landschapspark Rottemeren. De Poort van Noord is ook een plek waar de kruising met snelweg en spoor de Rotte als verbinding van stad en ommeland minder zichtbaar maakt.

Stichting Plezierrivier de Rotte benoemde de Poort van Noord eerder als één van de negen sleutelplekken langs de Rotte. Een locatie waar het beleefbaar maken van de mooie verhalen van de Rotte goed kan bijdragen aan de samenhang van het gebied en het aantrekkelijker maken ervan. Een plek bedoeld als ‘anker’ voor de continue beleving van de Rotte; je wordt hier op vanzelfsprekende wijze bewust gemaakt van het verhaal van de Rotte. En een plek waar aan de ene kant Rotterdam begint en aan de andere kant het Landschapspark Rottemeren.  De Poort van Noord is nog niet zo’n plek. Het infralandschap dat in de loop der tijd in oostwestrichting is ontstaan, maakt de oorspronkelijke noord-zuid verbinding van binnen naar buiten (stad Rotterdam en buitengebied) ondergeschikt en onaantrekkelijk. Spoor- en weginfrastructuur zorgden voor nieuwe dynamiek met overslagfuncties zoals het veilingterrein voor goederen en de snelwegafslagen en het treinstation voor mensen. Hiermee vormt het een landschappelijke obstakel voor mensen die willen recreëren in het gebied.

Ambitie Poort van Noord

De Rotte als landschappelijk en van oorsprong verbindend element van binnen naar buiten, moet juist op deze plek weer betekenis krijgen op de schaal van de mens en het tempo van de natuur. Tegelijkertijd levert de ontmoeting van de wereld van snelheid en die van traagheid de ingrediënten voor een verrassende en spannende plek.

De workshop

Tijdens de workshop gaan we met de deelnemers in kaart brengen wat nodig is om deze ambitie voor de Poort van Noord te realiseren.

Dit doen we door te kijken naar waar we met de Poort van Noord naar toe willen?

We brengen in kaart wat de huidige situatie is van de Poort van Noord en gaan daarna op de kaart intekenen welke maatregelen we graag genomen zien worden om te komen tot de Nieuwe Poort van Noord.

  • Wat is er in de Poort van Noord aan groene baten?
  • Wat mist er in de Poort van Noord aan groene baten?
  • Wat levert dit op volgens de Groene Baten Planner?
  • Wie moet je betrekken voor deze baten en wie kan hierin meefinancieren?
  • Wat is de waarde van de Groene Baten Planner en op deze manier naar een gebied te kijken?
  • Hoe en in welke fase kun je de Groene Baten Planner toepassen op het hele Landschapspark de Rotte?
  • Wat is er nodig om dat te realiseren?
  • Welke samenwerkingsvorm is nodig om dit te realiseren?

Dit resultaat geven we mee aan Ton de Nijs van het RIVM met de vraag of de waarde van de verschillende ecosysteemdiensten van groen en blauw (de 8 indicatoren) doorgerekend kunnen worden.